{"id":6937,"date":"2025-05-01T14:48:49","date_gmt":"2025-05-01T14:48:49","guid":{"rendered":"https:\/\/klinainfo.com?p=6937"},"modified":"2025-05-01T14:48:49","modified_gmt":"2025-05-01T14:48:49","slug":"te-rinjte-e-kosoves-perballe-papunesise-diploma-ne-dore-pune-ne-sektore-te-tjere","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/klinainfo.com\/index.php\/2025\/05\/01\/te-rinjte-e-kosoves-perballe-papunesise-diploma-ne-dore-pune-ne-sektore-te-tjere\/","title":{"rendered":"T\u00eb rinjt\u00eb e Kosov\u00ebs p\u00ebrball\u00eb papun\u00ebsis\u00eb: Diploma n\u00eb dor\u00eb, pun\u00eb n\u00eb sektor\u00eb t\u00eb tjer\u00eb"},"content":{"rendered":"\n<p><strong>N\u00eb vend q\u00eb t\u00eb punoj\u00eb si gjyqtar futbolli, punon si ndihm\u00ebskuzhinier.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Shk\u00eblqim Vllasaliu, 23 vje\u00e7 nga Prishtina, \u00ebsht\u00eb nj\u00eb nga shum\u00eb t\u00eb rinj n\u00eb Kosov\u00eb q\u00eb kan\u00eb v\u00ebshtir\u00ebsi t\u00eb nd\u00ebrtojn\u00eb karrier\u00eb n\u00eb profesionin e tyre.<\/p>\n\n\n\n<p>P\u00ebrkushtimi i gjat\u00eb, qoft\u00eb me ushtrime teorike apo praktike p\u00ebr t\u2019u pajisur me licenc\u00eb, nuk iu shp\u00ebrblye, p\u00ebr shkak t\u00eb \u201cshum\u00eb sfidave\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>Pamund\u00ebsia p\u00ebr t\u2019u angazhuar n\u00eb k\u00ebt\u00eb profesion, rrethanat, e kan\u00eb imponuar t\u00eb punoj\u00eb si ndihm\u00ebskuzhinier n\u00eb sektorin e gastronomis\u00eb, n\u00eb nj\u00eb restorant n\u00eb kryeqytet.<\/p>\n\n\n\n<p>\u201c\u00cbsht\u00eb pun\u00eb q\u00eb m\u00eb leht\u00eb mund t\u00eb sigurohet, k\u00ebrkesat jan\u00eb t\u00eb m\u00ebdha n\u00eb k\u00ebt\u00eb sektor\u201d, thot\u00eb Shk\u00eblqimi.<\/p>\n\n\n\n<p>M\u00eb 1 Maj \u2013 Dit\u00ebn Nd\u00ebrkomb\u00ebtare t\u00eb Pun\u00ebtor\u00ebve, t\u00eb rinjt\u00eb k\u00ebrkojn\u00eb q\u00eb t\u00eb gjenden forma p\u00ebr t\u00eb p\u00ebrkrahur pun\u00ebsimin e tyre, qoft\u00eb p\u00ebr pun\u00eb sezonale, por q\u00eb edhe pas studimeve t\u00eb ofrohen mund\u00ebsi t\u00eb angazhohen n\u00eb profesionin e tyre.<\/p>\n\n\n\n<p>N\u00eb pritje t\u00eb nj\u00eb pune \u00ebsht\u00eb edhe Arlind Shala, 23-vje\u00e7ar nga Prishtina, i cili ka diplomuar n\u00eb Administrat\u00ebn Publike n\u00eb nj\u00eb kolegj privat, n\u00eb shtator t\u00eb vitit t\u00eb kaluar.<\/p>\n\n\n\n<p>Punon si kamerier n\u00eb nj\u00eb lokal t\u00eb Prishtin\u00ebs.<\/p>\n\n\n\n<p>Q\u00eb nga diplomimi, thot\u00eb se \u00ebsht\u00eb interesuar p\u00ebr dhjet\u00ebra konkurse n\u00eb sektorin publik dhe privat, por ka aplikuar vet\u00ebm n\u00eb dy.<\/p>\n\n\n\n<p>Ai tregon se nuk ka aplikuar n\u00eb t\u00eb gjitha konkurset, pasi shpesh i \u00ebsht\u00eb th\u00ebn\u00eb se pa lidhje me ndonj\u00eb person n\u00eb pozita t\u00eb larta, nuk ka gjasa t\u00eb pranohet.<\/p>\n\n\n\n<p>\u201cDua t\u00eb punoj n\u00eb menaxhimin e analizave, statistikave dhe kontabilitetit, por \u00ebsht\u00eb shum\u00eb e v\u00ebshtir\u00eb. Jam zhg\u00ebnjyer nga sfidat q\u00eb paraqiten p\u00ebr t\u00eb punuar n\u00eb profesionin tim\u201d, tha Arlindi, duke shtuar se nepotizmi dhe lidhjet familjare jan\u00eb faktor\u00ebt kryesor\u00eb p\u00ebr t\u00eb gjetur pun\u00eb.<\/p>\n\n\n\n<p>N\u00eb pun\u00eb \u00ebsht\u00eb edhe m\u00eb 1 maj, kur po sh\u00ebnohet Dita Nd\u00ebrkomb\u00ebtare e Pun\u00ebtor\u00ebve.<\/p>\n\n\n\n<p>Nj\u00eb i ri tjet\u00ebr, Erion Sejdiu, 21 vje\u00e7 nga komuna e Ferizajt, n\u00eb dhjetor t\u00eb vitit 2024 diplomoi n\u00eb drejtimin Pun\u00eb Sociale. Ai priti q\u00eb diploma t\u2019ia hap\u00eb der\u00ebn drejt profesionit q\u00eb kishte zgjedhur me pasion.<\/p>\n\n\n\n<p>Por, kat\u00ebr muaj m\u00eb pas, ende nuk ka gjetur nj\u00eb vend pune n\u00eb fush\u00ebn p\u00ebr t\u00eb cil\u00ebn \u00ebsht\u00eb kualifikuar, k\u00ebshtu q\u00eb vazhdon t\u00eb punoj\u00eb n\u00eb sektorin privat.<\/p>\n\n\n\n<p>\u201cAktualisht, jam duke punuar n\u00eb nj\u00eb profesion krejt t\u00eb kund\u00ebrt nga ajo q\u00eb kam studiuar\u201d, tha ai shkurt.<\/p>\n\n\n\n<p>Erioni tregoi se ka pak konkurse p\u00ebr pun\u00ebtor\u00eb social\u00eb \u2013 por edhe ato q\u00eb publikohen k\u00ebrkojn\u00eb minimum tre vjet p\u00ebrvoj\u00eb n\u00eb fush\u00eb.<\/p>\n\n\n\n<p>\u201cKy kriter pamund\u00ebson aplikimin dhe demotivon, zhg\u00ebnjen nj\u00eb t\u00eb porsadiplomuar p\u00ebr t\u00eb ardhmen\u201d, tha ai.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Sfidat e pun\u00ebsimit<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>N\u00eb procesin e pun\u00ebsimit te t\u00eb rinjt\u00eb ka sfida t\u00eb shumta, konsideron Blenda Pira, koordinatore e programeve n\u00eb organizat\u00ebn joqeveritare Nisma e t\u00eb Rinjve p\u00ebr t\u00eb Drejtat e Njeriut n\u00eb Kosov\u00eb.<\/p>\n\n\n\n<p>Pamund\u00ebsia e tyre p\u00ebr t\u2019u pun\u00ebsuar n\u00eb profesionin e tyre, ajo shprehet se po i zhg\u00ebnjen ata dhe po ndikon negativisht n\u00eb motivimin dhe besimin e tyre p\u00ebr t\u00eb ardhmen.<\/p>\n\n\n\n<p>\u201cN\u00eb profesionin e imponuar, edhe puna nuk \u00ebsht\u00eb cil\u00ebsore. T\u00eb rinjt\u00eb disa vite shpenzojn\u00eb n\u00eb shkollim, fakultet, dhe n\u00eb pamund\u00ebsi t\u00eb gjetjes se vendit t\u00eb pun\u00ebs n\u00eb profesionin e tyre, detyrohen t\u00eb punojn\u00eb n\u00eb sektorin e nd\u00ebrtimtaris\u00eb, gastronomis\u00eb dhe sektor\u00eb tjer\u00eb privat\u00eb\u201d, tha Pira.<\/p>\n\n\n\n<p>P\u00ebr k\u00ebt\u00eb arsye, ajo konsideron se sistemi i arsimit duhet t\u00eb ristrukturohet n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb q\u00eb t\u00eb p\u00ebrshtaten nevojat e tregut t\u00eb pun\u00ebs me kuadrot q\u00eb dalin nga institucionet arsimore.<\/p>\n\n\n\n<p>\u201cKu m\u00eb mir\u00eb do t\u00eb mund t\u00eb jepnin kontributin e tyre se n\u00eb fush\u00ebn q\u00eb vet\u00eb e kan\u00eb zgjedhur t\u00eb studiojn\u00eb t\u00eb rinjt\u00eb dhe t\u00eb rejat\u201d, thekson ajo.<\/p>\n\n\n\n<p>Kjo dukuri vazhdon t\u00eb mbetet sfiduese p\u00ebr k\u00ebt\u00eb kategori t\u00eb shoq\u00ebris\u00eb, thuhet edhe n\u00eb raportin e Institutit GAP, t\u00eb publikuar m\u00eb 30 prill.<\/p>\n\n\n\n<p>\u201c\u00cbsht\u00eb e r\u00ebnd\u00ebsishme t\u00eb zhvillohen apo mb\u00ebshteten programe trajnimi t\u00eb cilat p\u00ebrgatisin t\u00eb rinjt\u00eb e t\u00eb rejat n\u00eb orientim n\u00eb tregun e pun\u00ebs. N\u00eb Kosov\u00eb, trajnime t\u00eb tilla do t\u00eb ishin efektive ve\u00e7mas p\u00ebr t\u00eb rinjt\u00eb q\u00eb aktualisht nuk jan\u00eb n\u00eb arsim, pun\u00ebsim ose trajnim\u201d, thuhet n\u00eb raport.<\/p>\n\n\n\n<p>GAP thot\u00eb se shum\u00eb kompani hasin n\u00eb v\u00ebshtir\u00ebsi q\u00eb kan\u00eb t\u00eb b\u00ebjn\u00eb me aft\u00ebsit\u00eb e pamjaftueshme t\u00eb kandidat\u00ebve n\u00eb raport me kualifikimet dhe p\u00ebrvoj\u00ebn q\u00eb k\u00ebrkohet.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>T\u00eb rinjt\u00eb n\u00eb shifra\u2026<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Kosova ka nj\u00eb popullsi t\u00eb re, me nj\u00eb mosh\u00eb mesatare rreth 35 vje\u00e7e.<\/p>\n\n\n\n<p>Numri i t\u00eb rinjve nga mosha 15 deri n\u00eb 24 vje\u00e7, sipas regjistrimit t\u00eb popullsis\u00eb t\u00eb mbajtur vitin e kaluar nga Agjencia e Statistikave t\u00eb Kosov\u00ebs (ASK), \u00ebsht\u00eb mbi 256 mij\u00eb.<\/p>\n\n\n\n<p>Por, kjo kategori \u00ebsht\u00eb m\u00eb e prekura nga papun\u00ebsia.<\/p>\n\n\n\n<p>N\u00eb gjasht\u00ebmujorin e par\u00eb t\u00eb vitit t\u00eb kaluar, shkalla e papun\u00ebsis\u00eb te t\u00eb rinjt\u00eb (15-24 vje\u00e7), ishte 21.2 p\u00ebr qind, ose 5.0 p\u00ebr qind m\u00eb e lart\u00eb se n\u00eb periudh\u00ebn e nj\u00ebjt\u00eb t\u00eb vitit paraprak, kur ishte 16.2%.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/telegrafi.com\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/Screenshot_1.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-4273572\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p>Por, nj\u00eb karakteristik\u00eb tjet\u00ebr shqet\u00ebsuese \u00ebsht\u00eb niveli i lart\u00eb i t\u00eb rinjve jasht\u00eb pun\u00ebs.<\/p>\n\n\n\n<p>Sipas nj\u00eb raporti t\u00eb Institutit GAP, \u201cEmigrimi dhe tregu i pun\u00ebs n\u00eb Kosov\u00eb: Potenciali i pap\u00ebrdorur i fuqis\u00eb pun\u00ebtore jo-aktive\u201d, publikuar m\u00eb 30 prill 2025, rreth 30 p\u00ebr qind ose mbi 78 mij\u00eb t\u00eb rinj t\u00eb k\u00ebsaj moshe nuk jan\u00eb duke ndjekur as arsim, as pun\u00ebsim dhe as trajnim.<\/p>\n\n\n\n<p>Kjo shif\u00ebr, sipas Institutit GAP, \u00ebsht\u00eb duksh\u00ebm m\u00eb e lart\u00eb se mesatarja e Bashkimit Evropian me mbi 20 p\u00ebr qind dhe m\u00eb e larta n\u00eb Ballkanin Per\u00ebndimor.<\/p>\n\n\n\n<p>N\u00eb an\u00ebn tjet\u00ebr, shkalla e p\u00ebrgjithshme e papun\u00ebsis\u00eb p\u00ebr mosh\u00ebn 15 deri 65 vje\u00e7 \u00ebsht\u00eb 10.7 p\u00ebr qind.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>N\u00eb vend q\u00eb t\u00eb punoj\u00eb si gjyqtar futbolli, punon si ndihm\u00ebskuzhinier. Shk\u00eblqim Vllasaliu, 23 vje\u00e7 nga Prishtina, \u00ebsht\u00eb nj\u00eb nga shum\u00eb t\u00eb rinj n\u00eb Kosov\u00eb q\u00eb kan\u00eb v\u00ebshtir\u00ebsi t\u00eb nd\u00ebrtojn\u00eb karrier\u00eb n\u00eb profesionin e tyre. P\u00ebrkushtimi i gjat\u00eb, qoft\u00eb me ushtrime teorike apo praktike p\u00ebr t\u2019u pajisur me licenc\u00eb, nuk iu shp\u00ebrblye, p\u00ebr shkak t\u00eb [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":6936,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[27,30],"tags":[],"class_list":{"0":"post-6937","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-lajmet","8":"category-ekonomi"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/klinainfo.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6937","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/klinainfo.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/klinainfo.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/klinainfo.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/klinainfo.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=6937"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/klinainfo.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6937\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/klinainfo.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/6936"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/klinainfo.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=6937"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/klinainfo.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=6937"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/klinainfo.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=6937"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}